5 Ağustos 2011 Cuma

Al-Kimya!

Bu garip başlıkta nerden çıktı diyeceksiniz! Birazdan gireceğim al-kimya konusuna.. Yöz arkadaşım yazdı yazdı durdu sıra şimdi bana geldi işte :)

Simya
Yoğunluk iş-güç bu ya anca parmaklar klavyelere dokunuyor bu güzel blog sitesi için.. Henüz tek tük ziyaretçilermiz var ama ilerde kimya mühendisleri için güzel bir yer olacağını düşünüyoruz.. Bunun içinde sürekli yazmamız gerektiğinin farkındayız. Üşenmeden!

Neyse konu dağılmasın. Hatta konuya bir giriş yapayım. Tarihler boyu insanlar bu kimya denilen illeti kullanmışlar etmişler. İyi de yapmışlar de mi? Eh günümüzde süper güçlerin yönetiminde olsa da bu bilim dalı kıyıdan köşeden hakkıyla işini yerine getirenler de yok değil :)

Yukarda tarih dedim. Evet bugün ki yazımda azcık tarih konuşucam, yazıcam, tartışıcam.. İnsanlık yerleşik hayata geçmeden önce (yaklaşık 10bin yıl önce) göçebeler halinde yaşarken bu toplulukların her zaman başında bir kadın olurdu. O kadın nasıl biriydi bilge, doğurgan ve sihirli kelime olan "büyücüydü". Evet! Büyücülükle ruhları falan kastetmiyorum, iksirler yapan, karışımlar hazırlayıp hasta insanlara süren bir bireyden bahsediyorum. Bakın işin içine kimya girmeye başladı bile :) Devam ediyorum..

Bu kadınlar bu göçebe toplumları yıllarca yönettiler, erkekler kulları, köleleri oldu. Çünkü doğurgan yapıya sahip kadınlar değerliydi ve o yaşadıkları topluma sadece yön verebilecek bilgeliğe onlar sahipti. Yani bu insanlar o küçük grupların ahlak kurallarını da koyardılar bilerek yada bilmeyerek. Aha! Bir kelime daha söyledim "ahlak" kelimesi. Bağlıcam tamam konu dağılmadı:)

Bereketli Hilal
Göçebe toplumdan yerleşik topluma geçen insan-oğlu ( ki bu geçtikleri yer de bereketli hilal olarak da adlandırılan bugünki mezopotamya ve doğu akdeniz sahilleridir) büyük bir değişim geçirmeye başladı. Kadınlar o yüce etkilerini kaybettiler çünkü erkekler artık ava gitmek zorunda değildi. Tarım yaparak da karınlarını doyurabiliyorlardı artık. Yani kısaca erkek egemen toplumun temelleri atılmaya başlandı mezopotamyada...

Tüm bunlar yaşanırken, yüce ve bilge kadınların bilgileri simyacılar denilen bir yeni grup oluşturdu toplumda. Simya! Evet simya. Simya arapçada "alkheeme" şeklinde söylenir. İngilizcede ise "alchemy" olarak adlandırılır. Eh yazıya attığım başlığı andırıyor sanki.. Bu simyacılar doğa bilimlerine ve felseye öle hakimlerdiki doğayı, doğada yaşınılan gerçekleşen fiziki, kimyasal, biyolojik olaylara felsefik yönden de bakabiliyordı.. (günümüzde bilim dallarının bu konuma erişmek için can çekişmesi de aynı bir ironidir. Yani bilmi felseyle yorumlama ve irdeleleme..)

Simya oldu kimya günümüzde.. Her kelime gibi oda değişti. Verimli topraklar olan mezapotamya da doğan bu efsanevi sözcük "al-kimya" günümüzde basit ve kimine göre değersiz "kimya" kelimesine dönüştü..

Ee hadi kimya kelimesini elde ettik mühendis bey ve hanımlar! Peki ya bu "kimya" ne demek acaba? Yukarda "aha bir kelime daha söledim" yazdığımı hatırlıyorsunuzdur. Evet evet! O kelime "ahlak"!

Kimyanın gerçek kelime anlamı "ahlak" demektir sevgili okurlar. Ahlakın da eş anlamlısı "değer" demektir. Yani kısa bir denklik kurarsak -> al-kimya=kimya=ahlak=değer ... Harika değil mi! Kelime oyunu gibi oldu ama kimyanın içerdeği anlamlar inanılmaz ötesi..

Kimya Mühendisi derken, aslında bir değer mühendisi olduğumuzu unutmayalım. İçinde yaşadığı topluma, o toplumun yaşam biçimine, kişinin kendisine "değer" katan bir yapısı vardır bu meslek dalının. Sırrı isminde saklı bunu uygulamaya koymak da içinde gerçekten "değer" taşıyan kimya mühendislerine bağlıdır...

Günümüz Kimyası
Evet böyle işte nerden nereye.. 10bin yıl öncesinden çıktık günümüze geldik halen bu sihirli sözcüğü kullanıyoruz.. Kullanıcazda. İnsanlık olduğu sürece..

Değerli meslektaşlarım, bir giriş yapmaya çalıştım bu ucu bucağı olmayan "değer" uzayında.. (uzayın ucu bucağı olmadığı teoridedir sadece benzetme yaptım :D) Umarım yazımdan keyif almışsınızdır.

Bol kimyalı günler dilerim :)

Tufao [05.08.11]

1 yorum:

  1. Al-kimya hala fantastik oyunlarda AlChemist karakterleriyle hatırlanmakta bununla beraber Beno Hocamın bir gün derste bahsettiğine göre mühendisliğin babası olarak nitelendirilen Newton da Simya/karabüyü ile yakından ilgilenmiştir.

    YanıtlaSil